Hebreeuws Mattheüs

Hoofstukken:

1.

בַּיָּמִים הָהֵם בָּא יוֹחָנָן הַמַּטְבִּיל דּוֹרֵשׁ בְּמִדְבָּר יְהוּדָה

In die dagen kwam Jochanan, de doper, en predikte in de woestijn van J’hoedah.

Jochanan: (Johannes) JAHWEH is genadig
‘predikte’, kan ook vertaald worden als: ‘zoeken’ en ‘onderzoeken’, in DuTillet staat: ‘roepen’ zie ook vers 3

2.

וְאָמַר חָזְרוּ בַּתְּשׁוּבָה שֶׁמַּלְכוּת הַשָׁמַיִם קְרוֹבָה לְבָא

En hij zei: Keer terug in berouw, omdat het Koninkrijk van de Hemelen nabij is!

‘Keer terug in berouw’, in DuTillet staat: ‘Keer terug met uw leven’
‘Koninkrijk van de Hemelen’ wordt in de andere Evangeliën genoemd: Koninkrijk van Elohiem, mogelijk heeft MattitJAH gelet op Dan. 4:26

3.

לְקַייֵּם מָה שֶׁנֶּאֱמַר עַל פִּי יְשַׁעְיָהוּ הַנָּבִיא קוֹל קוֹרַא בַּמִּדְבָּר פָּנּוּ דֶּרֶךְ יַהְוֶה יַשְּׁרוּ בָּעֲרָבָה מְסִילָּה לֵאלֹהֵינוּ

Tot bekrachtiging wat gezegd is door de mond van J’sjaJAHOE, de profeet: “Een stem roept in de woestijn: Bereid de weg van JAHWEH! Maak recht in de woestijnvlakte een gebaande weg tot onze Elohiem!”

‘door de mond’ letterlijk: ‘over de mond’, in DuTillet en Münster staat: ‘en van deze (Jochanan) is gezegd door’
Citaat uit Jesaja 40:3

4.

וְהִנֵּה יוֹחָנָן הָיָה לָבוּשׁ מִצֶּמֶר הַגְּמַלִים וְאָזוּר וְעוֹר שָׁחוֹר אֵזוֹר בְּמָתְנָיו וּמָזוֹנוֹ הָאַרְבֶּה וּדְבַשׁ וַיַּעֲרִים

En zie! Het gebeurde dat Jochanan gekleed was met kleding van wol van een dromedaris en omgordt een zwart leren gordel om zijn heupen. En zijn voedsel was sprinkhanen, bijenhoning en honingraat.

‘wol van een dromedaris’ in DuTillet en Münster staat: ‘haren van een dromedaris’
‘en omgordt met een zwart leren gordel’ in Ms. 2234 (marx 15) te Bibliotheek van de Joodse Theologische Seminarie van Amerika, New York staat: ‘en boven zijn mannelijk lid omgordt met een zwart leren gordel’
‘bijenhoning’ wordt ook ‘wilde honing’ genoemd, niet te verwarren met de sap van de dadel dat ‘honing’ wordt genoemd.

5.

אָז יָצְאוּ אֵלָיו מִירוּשָׁלַם וּמִכָּל יְהוּדָה וּמִכָּל הַמַּלְכוּת סְבִיבוֹת הַיַּרְדֵּן

Toen ging naar hem uit heel J'roesjalajiem, en uit heel J'hoedah, en uit heel het koninkrijk rondom de Jardeen.

‘koninkrijk’, mogelijk wordt hier bedoeld het gebied Perea
Jardeen: (Jordaan) ‘afdalen’ of ‘daalt af van Dan’

6.

וְאָז מִתְוַדִּים חַטָּאתָם וְטוֹבְלִים בַּיַּרְדֵּן עַל מַאֲמָרוֹ

En toen zij hun zonden beleden, lieten zij zich dopen in de Jardeen op zijn woord.

In DuTillet en Münster staat: ‘En zij lieten zich dopen in de Jardeen en zij beleden hun zonden’

7.

וַיָּרֵא כִּי רַבִּים מֵהַפְּרוּשִׁים בְּלֹעֵז פָארִיזֶיאִי וּמִן הַצְדוּקִים בָּאוּ לִטְבִּילתוֹ וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם שֹׁרֶשׁ פְּתָנִים מִי לָמַד לָהֶם לִבָּרוֹחַ מִן הַקֶּצֶף לְעָתִיד לְבֹא מֵהָאֵל

En zie, toen velen uit de P'roesjiem, in de vreemde taal Farizei, en uit de Ts'doeqiem kwamen tot zijn doop, zei hij tot hen: wortel van gifslangen! Wie leert hen te vluchten, weg van de woede die komt van de El?

P'roesjiem: (Farizeeën) apart gezet, volgens Titus Flavius Josephus waren er 6000 P'roesjiem in de tijd van Herodes de Grote.
Vreemde taal: Grieks
Ts'doeqiem: (Sadduceeën) van Zadok (Tsadoq)
‘wortel van gifslangen’, in twee Shem Tov teksten staat ‘zaad van slangen’ in DuTillet en Münster staat: ‘nageslacht van adders’
‘woede’ in DuTillet en Münster staat: ‘brandende toorn’

8.

עֲשׂוּ פְּרִי תְּשׁוּבָה הַשְּׁלֵמָה

Doet vrucht dragen en kom terug in de vrede leven!

9.

וְאֶל-תֹּאמְרוּ בִּלְבַבְכֶם אָבִינוּ אַבְרָהָם אָמֵן אֲנִי אוֹמֵר לָכֶם שֶׁיּוּכַּל הָאֱלֹהִים לְהָקִים עַתָּ בְּנוּ אַבְרָהָם מִן הַאֲבָנִים הָאֵלֶּה

En jullie mogen niet zeggen in jullie hart: onze vader is Avraham. Amen, ik zeg u dat de Elohiem nu zonen kan oprichten voor Avraham uit deze stenen.

‘Amen’ betekent: ‘zeker’ of ‘zo zij het’
Er is woordverband tussen ‘zonen’ (b’noe) en ‘stenen’ (avániem)

10.

וּכְבָר הִגִּיעַ הַגַּרְזֶן לַשֶּׁרֶשׁ הָעֵץ אֲשֶׁר לֹא יַעֲשֶׂה פְּרִי טוֹב יִכָּרֵת וּבָאֵשׁ יִשְּׂרֹף

En reeds reikt de bijl tot de wortel, opdat wie geen goede vrucht doet dragen afgesneden wordt en door vuur wordt verbrand.

‘geen goede vrucht’ is een tegenstelling tot ‘de vrucht’ in vers 8

 

וְיִשְׁאֲלוּ לוֹ הַחֲבּוּרוֹת אִם-כֵּן מָה נַעֲשֶׂה וַיַּעַן לָהֶם יוֹחָנָן מִי שֶׁיֵּשׁ לוֹ שְׁתֵּי כָּתְנוֹת יִתֵּן הָאֶחָד לְמִי שֶׁאֵין לוֹ וְיַבֹאוּ הָעַם לְהַטְבִּיל
וַיִּשְׁאֲלוּהוּ רַבִּים מָה נַעֲשֶׂה וַיַּעַן לָהֶם יוֹחָנָן תִּצְטַעֲרוּ לַשּׁוּם אִישׁ וְלֹא תְּעָנְשׁוּם וְתִשְׂמְחוּ בְּחֶלְקֵיכֶם וְכָל הָעַם הָיוּ חוֹשְׁבִים וּמְדַמִּים בְּלִבָּם נִמּוֹל אִם בַּאוּלַי יוֹחָנָן הוּא יֵשׁוּעַ

De menigte vroeg hem: zo ja, wat kan er nu gedaan worden? En Jochanan antwoordde hen: wie twee tunieken heeft geeft één aan wie geen heeft. En het volk kwam om gedoopt te worden.
En velen vroegen hem: wat kan er gedaan worden? En Jochanan antwoordde hen: heb berouw, stel je niet onder een mens en straf hen niet, maar verheug je in je deel. En heel het volk dacht en overlegde in hun besneden hart: misschien is deze Jochanan Jesjoea?

Dit tekstgedeelte ontbreekt in de DuTillet, Münster, Peshitta en Griekse handschriften
‘nu’, letterlijk: ‘meteen’
‘tunieken’, dit woord wordt gebruik in Gen. 3:21 toen Adam en zijn vrouw bekleed werden door Elohiem

11.

וְיוֹחָנָן עָנָה לְכוּלָּם בֶּאֱמֶת הִנְנִי מַטְבִּיל אֶתְכֶם בִּימֵי תְּשׁוּבָה וְאַחֵר יָבֹא אַחֲרָי חָזַק מִמֶּנִּי שֶׁאֵינִּי רָאוּי לְהַתִּיר שְׂרוֹךְ נַעֲלָוֹ הוּא יַטְבֵּיל אֶתְכֶם בָּאֵשׁ רוּחַ הַקָּדוֹשׁ

Maar Jochanan antwoordde tot hen allen in waarheid: zie, ik doop jullie met water tot jullie terugkeer, maar een Ander komt na mij, sterker en meer dan mij, welke ik toegelaten ben te zien de riem van Zijn sandaal. Hij doopt jullie met vuur en de Heilige Geest.

‘welke ik toegelaten ben te zien’ dat is het neerbuigen op de grond tot de hoogte van sandalen

12.

אֲשֶׁר בְּיָדוֹ מְזֹרֶה לִזְרוֹת אֶת-גַּרְנוּ וְיֶאֱסוֹף הַדָּגָן לְאוֹצָרוֹ וְהַתֶּבֶן עַד-כִּי יִשְׂרוֹף בָאֵשׁ אֲשֶׁר לֹא תִּכְבֶּה

Omdat een wan is in Zijn hand om te strooien op Zijn dorsvloer en Hij haalt het koren binnen tot Zijn voorraadkamer, maar het stro verbrandt Hij met vuur dat niet dooft.

‘wan’ dat is een mand om koren te zuiveren van kaf en stro
In DuTillet en Münster staat dit vers als volgt:
‘Omdat Zijn wan is in Zijn hand om te reinigen op Zijn dorsvloer en Hij haalt Zijn tarwe tot de voorraadschuur, maar het kaf verbrandt Hij met vuur dat niet dooft’

13.

אָז בָּא יֵשׁוּעַ מֵהַגָּלִיל אֶל אֶת-הַיַּרְדֵּן לְהַטְבִּיל מִיּוֹחָנָן

Toen kwam Jesjoea vanuit Ghaliel over de Jardeen tot de doop van Jochanan.

Jochanan doopte bij Beejt-Avarah (huis van de doorgang) volgens Joh. 1:28, dat is de plaats waar J’hosjoea (Jozua) met het volk Jisraeel door de Jardeen ging, zie Joz. 3 en 4.

14.

וְיוֹחָנָן הָיָה מִסְפֹק לְהַטְבִּילוֹ וַיֹאמֶר אֲנִי רָאוּי לְהַטְבִּיל מִיָדֶךָ וְאִתָּה בֹּא אֵלָי

Maar het gebeurde dat Jochanan met afkeurend handgeklap Hem weerhield tot het dopen en hij zei: ik zie dat ik door Uw hand gedoopt moet worden, maar U komt naar mij?

‘weerhield’, in Münster staat: ‘tegenhouden’ of ‘weigeren’
‘ik zie dat ik door Uw hand gedoopt moet worden’ in DuTillet staat: ‘ik ben behoeftig door Uw hand gedoopt te worden’ en in Münster staat: ‘ik heb nood’

15.

וַיַּעַן יֵשׁוּעַ וַיֹאמֶר לוֹ הַנָּח שֶׁכֵּן אֲנוּ חַייִבִים לְהִשְׁלִים כֹּל צְדָקָה וְאָז הִטְבִּילוּהוּ יוֹחָנָן

Maar Jesjoea antwoordde en zei tot hem: Laat los, want op deze manier moeten wij voldoen alle gerechtigheid. En toen doopte Jochanan Hem.

In DuTillet en Münster staat dit vers als volgt:
‘Laat los, nu! Want dit teken moet opgaan tot het vervullen van alle gerechtigheid. En toen liet hij los en doopte Hem’

16.

וּמִיַּד שֶׁעָלָה מִן הַמַּיִם נִפְתְּחו לוֹ הַשָּׁמַיִם וַיַּרְא רוּחַ אֱלֹהִים יוֹרֶדֶת כְּיוֹנָה וְשָׁרְתָה עָלָיו

En onmiddellijk nadat Hij opstond uit de wateren, gingen de hemelen open voor Hem, en hij zag de Geest van Elohiem neerdalen als een duif en diende op Hem.

In DuTillet en Münster staat dit vers als volgt:
‘En nadat Jesjoea gedoopt was, en opstond uit de wateren, en zie! de hemelen gingen open boven Hem, en hij zag de Geest van de Elohiem neerdalen uit de hemelen zoals de gelijkenis van een duif en kwam op Hem.’
‘Geest van Elohiem’ komt voor het eerst voor Gen. 1:2
‘diende’ kan ook vertaald worden als: ‘in dienst staan van’

17.

וְהִנֵּה קוֹל מִן הַשָׁמַיִם אוֹמֵר זֶה בְּנִי אֲהוֹבִי מְאֹד מְאֹד נֶאֱהָב וְחֶפְצִי בּוֹ

En zie! een stem uit de hemelen zei: dit is Mijn geliefde Zoon, zeer, zeer beminnelijk en Mijn behagen is in Hem!

‘zei’ in Münster staat: ‘het Woord’
‘zeer beminnelijk en Mijn behagen is in Hem’ in DuTillet en Münster staat: ‘in Hem zal Mijn ziel voldoen’